Μαστεκτομή

Η μαστεκτομή είναι μία από τις βασικές χειρουργικές επεμβάσεις που εφαρμόζονται στην αντιμετώπιση παθήσεων του μαστού, κυρίως του καρκίνου μαστού. Μπορεί να πραγματοποιηθεί για θεραπευτικούς λόγους, όταν υπάρχει ήδη διάγνωση κακοήθειας, αλλά και για προφυλακτικούς ή προληπτικούς λόγους σε γυναίκες με ιδιαίτερα αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του μαστού.

Η απόφαση για μαστεκτομή δεν λαμβάνεται με βάση μόνο τη διάγνωση, αλλά μετά από ολοκληρωμένη αξιολόγηση του όγκου, της έκτασης της νόσου, των απεικονιστικών και ιστολογικών ευρημάτων, του οικογενειακού ιστορικού και των αναγκών της ασθενούς.

Τι είναι η Μαστεκτομή;

Η μαστεκτομή είναι η χειρουργική αφαίρεση μέρους ή ολόκληρου του μαστού. Ανάλογα με την περίπτωση, μπορεί να αφαιρεθεί όλος ο μαστικός αδένας, τμήμα του δέρματος, η θηλή, η θηλαία άλως ή και λεμφαδένες της μασχάλης, όταν υπάρχει σχετική ένδειξη.

Η επέμβαση εφαρμόζεται κυρίως σε περιπτώσεις καρκίνου μαστού, αλλά μπορεί να πραγματοποιηθεί και προφυλακτικά σε γυναίκες με ισχυρή γενετική ή οικογενειακή προδιάθεση.

Στόχος της θεραπευτικής μαστεκτομής είναι η πλήρης αφαίρεση της νόσου από τον μαστό, ενώ στόχος της προφυλακτικής μαστεκτομής είναι η σημαντική μείωση του μελλοντικού κινδύνου.

Πότε γίνεται μαστεκτομή;

Η διάγνωση καρκίνου μαστού δεν σημαίνει αυτόματα ότι χρειάζεται μαστεκτομή. Σε αρκετές ασθενείς, ειδικά όταν ο όγκος είναι μικρός και εντοπισμένος, μπορεί να γίνει χειρουργείο διατήρησης του μαστού, όπως η ογκεκτομή, δηλαδή η αφαίρεση του όγκου με ένα υγιές όριο ιστού γύρω του.

Η μαστεκτομή μπορεί να αφορά τις εξής περιπτώσεις:

• μεγάλος όγκος σε σχέση με το μέγεθος του μαστού
• πολυεστιακή ή πολυκεντρική νόσος
• αδυναμία επίτευξης καθαρών χειρουργικών ορίων με ογκεκτομή
• υποτροπή καρκίνου μαστού μετά από προηγούμενη θεραπεία
• αντένδειξη για ακτινοθεραπεία μετά από χειρουργείο διατήρησης μαστού
• έντονη γενετική προδιάθεση ή παρουσία μετάλλαξης υψηλού κινδύνου
• επιλογή της ασθενούς μετά από πλήρη ενημέρωση για τις διαθέσιμες θεραπευτικές επιλογές
• προφυλακτική μαστεκτομή σε επιλεγμένες περιπτώσεις, η οποία μπορεί να είναι αμφοτερόπλευρη

Η τελική απόφαση λαμβάνεται εξατομικευμένα, μετά από αναλυτική συζήτηση με τον χειρουργό μαστού.

Ποια είναι τα είδη μαστεκτομής;

Υπάρχουν διαφορετικά είδη μαστεκτομής, τα οποία επιλέγονται ανάλογα με την έκταση της νόσου και το θεραπευτικό πλάνο.

Η ολική μαστεκτομή περιλαμβάνει την αφαίρεση ολόκληρου του μαστού, συνήθως μαζί με τη θηλή και τη θηλαία άλω. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να συνδυαστεί με βιοψία λεμφαδένα φρουρού ή λεμφαδενικό καθαρισμό, εφόσον υπάρχει ένδειξη.

Η μερική μαστεκτομή ή ογκεκτομή αφορά την αφαίρεση μόνο του όγκου και ενός τμήματος υγιούς ιστού γύρω από αυτόν, με στόχο τη διατήρηση του μεγαλύτερου μέρους του μαστού. Η υποδόρια μαστεκτομή ή μαστεκτομή με διατήρηση δέρματος μπορεί να επιλεγεί σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, ιδιαίτερα όταν σχεδιάζεται άμεση αποκατάσταση μαστού. Σε επιλεγμένες ασθενείς μπορεί να εξεταστεί και μαστεκτομή με διατήρηση θηλής, εφόσον τα ογκολογικά κριτήρια το επιτρέπουν.

Η διπλή μαστεκτομή ή αμφοτερόπλευρη μαστεκτομή αφορά την αφαίρεση και των δύο μαστών. Μπορεί να γίνει θεραπευτικά, όταν υπάρχει νόσος και στους δύο μαστούς, ή προφυλακτικά σε γυναίκες με πολύ αυξημένο κίνδυνο.

Πώς πραγματοποιείται η μαστεκτομή;

Η μαστεκτομή πραγματοποιείται στο χειρουργείο, συνήθως με γενική αναισθησία. Ο χειρουργός σχεδιάζει την τομή ανάλογα με το είδος της επέμβασης, τη θέση του όγκου, την ανάγκη λεμφαδενικού ελέγχου και το αν θα ακολουθήσει άμεση αποκατάσταση.

Κατά τη διάρκεια της επέμβασης αφαιρείται ο απαραίτητος μαστικός ιστός και, όπου χρειάζεται, πραγματοποιείται έλεγχος λεμφαδένων. Σε αρκετές περιπτώσεις τοποθετούνται παροχετεύσεις, ώστε να απομακρύνονται υγρά από την περιοχή τις πρώτες ημέρες μετά το χειρουργείο. Η επέμβαση μπορεί να συνδυαστεί με πλαστική αποκατάσταση, είτε άμεσα είτε σε δεύτερο χρόνο.

Ποια η διάρκεια του χειρουργείου μαστεκτομής;

Η διάρκεια χειρουργείου μαστεκτομής εξαρτάται από το είδος της επέμβασης και την πολυπλοκότητα του περιστατικού. Μια απλή ή ολική μαστεκτομή μπορεί να διαρκέσει λιγότερο από μια επέμβαση που συνδυάζεται με λεμφαδενικό καθαρισμό ή άμεση αποκατάσταση.

Συνήθως, το χειρουργείο μαστεκτομής διαρκεί λίγες ώρες, όμως η ακριβής διάρκεια καθορίζεται από το χειρουργικό πλάνο. Ο χειρουργός ενημερώνει την ασθενή πριν από την επέμβαση για τα αναμενόμενα στάδια, τη διάρκεια και την πιθανή ανάγκη νοσηλείας.

Υπάρχει πιθανότητα για παρενέργειες στην μαστεκτομή;

Όπως κάθε χειρουργείο, έτσι και η μαστεκτομή μπορεί να συνοδεύεται από παρενέργειες ή επιπλοκές. Οι συχνότερες περιλαμβάνουν πόνο, οίδημα, αιμάτωμα, συλλογή υγρού, λοίμωξη, δυσκαμψία στον ώμο, μούδιασμα ή μειωμένη αισθητικότητα στην περιοχή του θώρακα. Όταν πραγματοποιείται λεμφαδενικός καθαρισμός, μπορεί να υπάρχει κίνδυνος λεμφοιδήματος στο άνω άκρο.

Οι περισσότερες ενοχλήσεις αντιμετωπίζονται με κατάλληλη φροντίδα, φαρμακευτική αγωγή και οδηγίες αποκατάστασης. Η ασθενής πρέπει να ενημερώνει άμεσα τον γιατρό αν εμφανίσει έντονο πόνο, πυρετό, ερυθρότητα, αυξημένο οίδημα ή υγρό από το τραύμα.

Ανάρρωση μετά τη μαστεκτομή

Η ανάρρωση μετά τη μαστεκτομή εξαρτάται από το είδος της επέμβασης, τη γενική κατάσταση της ασθενούς και το αν έχει γίνει αποκατάσταση μαστού. Τις πρώτες ημέρες είναι φυσιολογικό να υπάρχει ήπιος έως μέτριος πόνος, αίσθημα τραβήγματος και περιορισμός στην κίνηση του χεριού.

Ο γιατρός θα δώσει τις απαραίτητες οδηγίες για τη φροντίδα του τραύματος, τις παροχετεύσεις, την κινητοποίηση, την άσκηση του άνω άκρου και την επιστροφή στις καθημερινές δραστηριότητες. Η σταδιακή επάνοδος είναι σημαντική, ώστε να μειωθεί ο κίνδυνος δυσκαμψίας και να υποστηριχθεί η ομαλή επούλωση.

Μαστεκτομή: Κόστος

Το κόστος της μαστεκτομής δεν είναι ίδιο για όλες τις ασθενείς. Εξαρτάται από την πολυπλοκότητα και τις απαιτήσεις της επέμβασης, τη διάρκεια του χειρουργείου, την ανάγκη νοσηλείας, τον λεμφαδενικό έλεγχο, την πιθανή αποκατάσταση μαστού και τις συνολικές ανάγκες του περιστατικού.

Η ασθενής πρέπει να ενημερώνεται εξατομικευμένα μετά την κλινική αξιολόγηση και τον σχεδιασμό της θεραπείας. Η επικοινωνία με το ιατρείο είναι απαραίτητη για να δοθούν σαφείς πληροφορίες σχετικά με τη διαδικασία, την προετοιμασία και το κόστος.

Συχνές Ερωτήσεις

Πόσο διαρκεί η επέμβαση της μαστεκτομής;

Η επέμβαση συνήθως διαρκεί λίγες ώρες, ανάλογα με το είδος της μαστεκτομής, τον λεμφαδενικό έλεγχο και το αν θα πραγματοποιηθεί αποκατάσταση μαστού.

Πονάει η μαστεκτομή;

Κατά τη διάρκεια της επέμβασης η ασθενής δεν πονά, καθώς γίνεται με αναισθησία. Μετά το χειρουργείο μπορεί να υπάρχει πόνος ή ενόχληση, που αντιμετωπίζεται με κατάλληλη αναλγητική αγωγή.

Πόσο διαρκεί η ανάρρωση μετά τη μαστεκτομή;

Η αρχική ανάρρωση διαρκεί συνήθως μερικές εβδομάδες. Η πλήρης επάνοδος εξαρτάται από το είδος της επέμβασης, την επούλωση, τη φυσική κατάσταση της ασθενούς και τις οδηγίες του γιατρού.

Μπορεί να γίνει αποκατάσταση του μαστού μετά τη μαστεκτομή;

Ναι, η αποκατάσταση μαστού μπορεί να γίνει είτε άμεσα, στην ίδια χειρουργική επέμβαση, είτε σε δεύτερο χρόνο. Η επιλογή εξαρτάται από το ογκολογικό πλάνο, τις ανάγκες της ασθενούς και τη συνεργασία με εξειδικευμένο πλαστικό χειρουργό.

Πότε γίνεται προληπτική ή προφυλακτική μαστεκτομή;

Η προληπτική ή προφυλακτική μαστεκτομή μπορεί να εξεταστεί σε γυναίκες με πολύ υψηλό κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου μαστού, όπως σε περιπτώσεις ισχυρής γενετικής προδιάθεσης ή σημαντικού οικογενειακού ιστορικού. Η απόφαση απαιτεί αναλυτική ενημέρωση, γενετική συμβουλευτική όπου χρειάζεται και εξατομικευμένη εκτίμηση.