Κύστη στο Στήθος

Η κύστη στο στήθος είναι ένα συχνό εύρημα στον μαστό και στις περισσότερες περιπτώσεις πρόκειται για καλοήθη αλλοίωση. Συνήθως περιέχει υγρό και μπορεί να εντοπιστεί τυχαία σε υπερηχογράφημα ή μαστογραφία, ή να γίνει αντιληπτή ως ψηλαφητό ογκίδιο.

Παρότι οι κύστεις μαστού δεν σημαίνουν απαραίτητα κάτι ανησυχητικό, κάθε νέο εύρημα στο στήθος πρέπει να αξιολογείται από εξειδικευμένο γιατρό. Η σωστή διάγνωση βοηθά να διαχωριστεί μια απλή κύστη από άλλες παθήσεις του μαστού και να αποφασιστεί αν χρειάζεται παρακολούθηση, παρακέντηση, θεραπεία ή αφαίρεση.

Τι είναι η Κύστη στο Στήθος;

Η κύστη στο στήθος είναι ένας μικρός ή μεγαλύτερος σάκος γεμάτος υγρό, ο οποίος αναπτύσσεται μέσα στον μαστικό ιστό. Μπορεί να είναι μονήρης ή να υπάρχουν πολλαπλές κύστεις στον ίδιο ή και στους δύο μαστούς. Το μέγεθος μιας κύστης μπορεί να διαφέρει, από λίγα χιλιοστά έως αρκετά εκατοστά.

Οι κύστεις στο μαστό είναι συχνές καλοήθεις παθήσεις μαστού και συχνά σχετίζονται με ορμονικές μεταβολές. Μπορεί να αλλάζουν μέγεθος κατά τη διάρκεια του κύκλου, να γίνονται πιο ευαίσθητες πριν την περίοδο και σε αρκετές περιπτώσεις να υποχωρούν αυτόματα.

Βασικοί τύποι κύστεων είναι:

• Απλή κύστη: Περιέχει καθαρό υγρό, έχει λεπτό τοίχωμα και συνήθως δεν προκαλεί ανησυχία όταν επιβεβαιωθεί υπερηχογραφικά.
• Επιπλεγμένη ή επιπλακείσα κύστη: Μπορεί να έχει πυκνό περιεχόμενο, εσωτερικά στοιχεία ή ίζημα. Χρειάζεται πιο προσεκτική αξιολόγηση, χωρίς αυτό να σημαίνει απαραίτητα κακοήθεια.
• Σύνθετη κύστη: Περιέχει υγρό και συμπαγή στοιχεία. Επειδή μπορεί να χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση, αξιολογείται εξατομικευμένα.
• Επιδερμική ή εξωτερική κύστη: Αναπτύσσεται στο δέρμα ή κοντά στην επιφάνεια του μαστού και δεν είναι ίδια με την κλασική κύστη μαστού που βρίσκεται μέσα στον μαστικό ιστό.

Ποια συμπτώματα προκαλεί η κύστη στο μαστό;

Μια κύστη στο μαστό μπορεί να μην προκαλεί κανένα σύμπτωμα. Όταν γίνεται αισθητή, συνήθως εμφανίζεται ως στρογγυλό ή ωοειδές μόρφωμα, με λεία επιφάνεια, το οποίο μπορεί να μετακινείται ελαφρώς κάτω από το δέρμα.

Τα συχνότερα συμπτώματα είναι πόνος, ευαισθησία, αίσθημα πίεσης ή βάρος στο στήθος. Μια κύστη στο στήθος που πονάει μπορεί να σχετίζεται με αύξηση του μεγέθους της, ορμονικές μεταβολές ή πίεση στους γύρω ιστούς. Ο πόνος συχνά επιδεινώνεται πριν την περίοδο και υποχωρεί μετά.

Αν υπάρχει κύστη με φλεγμονή, μπορεί να εμφανιστεί ερυθρότητα, τοπική θερμότητα, αυξημένος πόνος ή οίδημα. Όταν υπάρχει πύον, το εύρημα μπορεί να αφορά απόστημα ή φλεγμονώδη κύστη και χρειάζεται άμεση ιατρική αξιολόγηση.

Γιατί εμφανίζεται κύστη στο στήθος;

Τα ακριβή αίτια εμφάνισης μιας κύστης στο στήθος δεν είναι πάντα ξεκάθαρα. Συχνά σχετίζονται με ορμονικές μεταβολές που επηρεάζουν τον μαστικό αδένα και τους πόρους του μαστού. Για αυτό οι κύστεις είναι πιο συχνές σε γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας, ιδιαίτερα πριν την εμμηνόπαυση.

Στην εμμηνόπαυση, οι κύστεις μαστού συνήθως μειώνονται, επειδή μειώνεται η ορμονική διέγερση του μαστού. Ωστόσο, μπορεί να εμφανιστούν και μετά την εμμηνόπαυση, ειδικά σε γυναίκες που λαμβάνουν ορμονική θεραπεία υποκατάστασης ή έχουν άλλα συνοδά ευρήματα που χρειάζονται έλεγχο.

Η παρουσία κύστης δεν σχετίζεται απαραίτητα με καρκίνο μαστού. Παρ’ όλα αυτά, η ηλικία, το ιστορικό, η απεικονιστική εικόνα και η μορφολογία της κύστης καθορίζουν αν χρειάζεται απλή παρακολούθηση ή περαιτέρω διερεύνηση.

Πότε μια κύστη στο στήθος είναι ανησυχητική;

Μια απλή κύστη στο στήθος, επιβεβαιωμένη με υπερηχογράφημα, συνήθως δεν είναι επικίνδυνη. Ανησυχία προκαλούν κυρίως κύστεις με άτυπα χαρακτηριστικά, κύστεις που μεγαλώνουν γρήγορα, επιμένουν, υποτροπιάζουν μετά από παρακέντηση ή συνοδεύονται από ύποπτα συμπτώματα.

Ειδική αξιολόγηση χρειάζεται όταν υπάρχει αιματηρή έκκριση από τη θηλή, εισολκή θηλής, αλλαγή στο δέρμα, ψηλαφητός σκληρός όγκος, διόγκωση λεμφαδένων στη μασχάλη ή απεικονιστικά χαρακτηριστικά που δεν ταιριάζουν με απλή κύστη.

Ο όρος κακοήθης κύστη χρησιμοποιείται συχνά από ασθενείς, όμως ιατρικά χρειάζεται προσοχή. Οι απλές κύστεις δεν είναι καρκίνος. Αν όμως μια κύστη έχει συμπαγή στοιχεία, παχύ τοίχωμα, εσωτερικές προσεκβολές ή ύποπτη απεικονιστική εικόνα, μπορεί να χρειαστεί βιοψία ή χειρουργική αφαίρεση για ασφαλή διάγνωση.

Πώς γίνεται η διάγνωση της κύστης στο μαστό;

Η διάγνωση ξεκινά με κλινική εξέταση από χειρουργό μαστού ή γενικό χειρουργό με εμπειρία στις παθήσεις μαστού. Ο γιατρός αξιολογεί το μέγεθος, τη θέση, την υφή, την κινητικότητα και την ευαισθησία του ευρήματος.

Το υπερηχογράφημα μαστού είναι η βασική εξέταση για να διαπιστωθεί αν ένα μόρφωμα είναι κυστικό ή συμπαγές. Ανάλογα με την ηλικία και το ιστορικό της ασθενούς, μπορεί να χρειαστεί μαστογραφία ή μαγνητική τομογραφία. Σε ορισμένες περιπτώσεις πραγματοποιείται παρακέντηση με λεπτή βελόνα, είτε για ανακούφιση από τον πόνο είτε για διαγνωστικούς λόγους.

Αν το υγρό είναι αιματηρό, αν η κύστη δεν υποχωρεί μετά την παρακέντηση ή αν υπάρχουν ύποπτα ευρήματα, μπορεί να χρειαστεί κυτταρολογική εξέταση, βιοψία ή χειρουργική αφαίρεση.

Πώς φεύγει η κύστη στο στήθος;

Σε πολλές περιπτώσεις, μια απλή κύστη στο στήθος μπορεί να μικρύνει ή να εξαφανιστεί από μόνη της. Αν δεν προκαλεί πόνο και έχει τυπική καλοήθη εικόνα, συνήθως δεν χρειάζεται θεραπεία, αλλά μόνο παρακολούθηση σύμφωνα με τις οδηγίες του γιατρού.

Όταν η κύστη είναι μεγάλη, επώδυνη ή προκαλεί έντονη ενόχληση, η παρακέντηση μπορεί να βοηθήσει στην απομάκρυνση του υγρού και στην ανακούφιση των συμπτωμάτων. Σε κάποιες περιπτώσεις, η κύστη μπορεί να ξαναγεμίσει με υγρό και να χρειαστεί επανεκτίμηση.

Θεραπεία και αφαίρεση κύστης στο στήθος

Η θεραπεία εξαρτάται από το είδος της κύστης, τα συμπτώματα και τα απεικονιστικά ευρήματα. Μια απλή, ασυμπτωματική κύστη δεν χρειάζεται θεραπεία. Μια επώδυνη κύστη μπορεί να αντιμετωπιστεί με παρακέντηση, ενώ μια κύστη με φλεγμονή μπορεί να χρειαστεί φαρμακευτική αγωγή ή παροχέτευση, ανάλογα με την περίπτωση.

Η αφαίρεση κύστης στο στήθος δεν γίνεται συστηματικά. Συστήνεται όταν η κύστη υποτροπιάζει, όταν έχει ύποπτα χαρακτηριστικά, όταν υπάρχει αιματηρό υγρό, όταν δεν υπάρχει σαφής διάγνωση ή όταν προκαλεί επίμονα συμπτώματα. Στις επιπλεγμένες κύστεις, η απόφαση λαμβάνεται εξατομικευμένα μετά από κλινική και απεικονιστική αξιολόγηση.

Συχνές Ερωτήσεις

Είναι επικίνδυνη η κύστη στο στήθος;

Στις περισσότερες περιπτώσεις όχι. Μια απλή κύστη στο στήθος είναι καλοήθης και δεν χρειάζεται θεραπεία, εφόσον έχει επιβεβαιωθεί σωστά.

Μπορεί μια κύστη στο στήθος να είναι κακοήθης;

Οι απλές κύστεις δεν θεωρούνται κακοήθεις. Αν όμως υπάρχουν σύνθετα ή ύποπτα χαρακτηριστικά, χρειάζεται περαιτέρω έλεγχος για να αποκλειστεί σοβαρότερη βλάβη.

Γιατί πονάει η κύστη στο στήθος;

Ο πόνος μπορεί να οφείλεται σε αύξηση του μεγέθους της κύστης, ορμονικές μεταβολές, πίεση στους γύρω ιστούς ή φλεγμονή.

Πότε χρειάζεται παρακέντηση;

Παρακέντηση χρειάζεται όταν η κύστη είναι μεγάλη, επώδυνη, προκαλεί έντονη ενόχληση ή όταν ο γιατρός θέλει να αξιολογήσει το περιεχόμενό της.

Πότε χρειάζεται αφαίρεση της κύστης;

Αφαίρεση μπορεί να χρειαστεί όταν η κύστη υποτροπιάζει, έχει ύποπτα απεικονιστικά χαρακτηριστικά, περιέχει αιματηρό υγρό ή δεν μπορεί να αποκλειστεί άλλη πάθηση.

Ο Δρ. Ανδρέας Κατράκης, Γενικός Χειρουργός και Χειρουργός Μαστού, διαθέτει μακρά κλινική εμπειρία άνω των 27 ετών, έχοντας υπηρετήσει σε κορυφαία νοσοκομεία της Αθήνας, όπως ο Ευαγγελισμός, το Ογκολογικό Νοσοκομείο Άγιος Σάββας και το 251 Γενικό Νοσοκομείο Αεροπορίας.

Αν έχετε ψηλαφήσει κύστη στο στήθος, εμφανίζετε πόνο, αλλαγή στο μαστό, έκκριση από τη θηλή ή χρειάζεστε υπεύθυνη αξιολόγηση για καλοήθεις παθήσεις μαστού, επικοινωνήστε με το ιατρείο του Δρ. Ανδρέα Κατράκη για εξειδικευμένη διάγνωση και εξατομικευμένη καθοδήγηση.