Οι καλοήθεις παθήσεις μαστού είναι συχνές και, στις περισσότερες περιπτώσεις, δεν σχετίζονται με καρκίνο. Μπορεί να εμφανιστούν ως ψηλαφητό ογκίδιο, πόνος, ευαισθησία, έκκριση από τη θηλή ή αλλαγή στην υφή του μαστού. Παρότι συνήθως δεν είναι επικίνδυνες, χρειάζονται σωστή αξιολόγηση από εξειδικευμένο γιατρό.
Στις πιο συχνές καλοήθεις παθήσεις περιλαμβάνονται:
- το ινοαδένωμα μαστού,
- το θήλωμα μαστού,
- η κύστη στο στήθος.
Κάθε πάθηση έχει διαφορετικά χαρακτηριστικά, συμπτώματα και τρόπο παρακολούθησης ή αντιμετώπισης.
Παρακάτω παρουσιάζονται συνοπτικά και άλλες καλοήθεις παθήσεις μαστού, όπως φυλλοειδής όγκος, ινοκυστική μαστοπάθεια, αμάρτωμα, λίπωμα, σκληρυντική αδένωση, νόσος Mondor, μαστίτιδα και πορεκτασία μαστού.
Τι είναι ο φυλλοειδής όγκος μαστού;
Ο φυλλοειδής όγκος ή φυλλοειδές κυστεοσάρκωμα, όταν έχει μικρό μέγεθος, μοιάζει κλινικά και απεικονιστικά με το ινοαδένωμα. Συνήθως όμως αναπτύσσεται γρήγορα και φτάνει σε πολύ μεγαλύτερο μέγεθος.
Είναι ένας σπάνιος ινοεπιθηλιακός όγκος (<1-2% των όγκων του μαστού) . Αυτοί οι όγκοι είναι ως επί το πλείστον καλοήθεις, έχουν όμως την τάση να μεγαλώνουν γρήγορα.
Διάγνωση
Η διάγνωση περιλαμβανει την κλινική εξέταση το υπερηχογράφημα μαστών την ελαστογραφία,την μαστογραφία ή και την μαγνητική μαστογραφία. Η τελική όμως διάγνωση πραγματοποιείται με κατευθυνόμενη διαδερμική βιοψία.
Θεραπεία
Ο φυλλοειδής όγκος μαστού έχει ως ενδεδειγμένη θεραπεία την χειρουργική αφαίρεση με ευρεία ογκεκτομή (η οποία είναι απαραίτητη για να μειώσουμε τα ποσοστά υποτροπής). Σε ορισμένες περιπτώσεις ο όγκος αυτός μπορεί να παρουσιάσει
υψηλό ποσοστό τοπικής υποτροπής και χρήζει ευρύτερης τοπικής εκτομής ή τεταρτεκτομής. Ακόμα πιο σπάνια μπορεί να είναι κακοήθης, με σαρκωματώδη εξαλλαγή και τότε απαιτείται απλή μαστεκτομή για τον τοπικό έλεγχο της νόσου.
Σε φυλλοειδείς όγκους αυξημένων διαστάσεων ιδιαίτερα σε μικρούς μαστούς η χειρουργική αντιμετώπιση συνίσταται σε μαστεκτομή με ταυτόχρονη αποκατάσταση.
Τι είναι είναι η ινοκυστική μαστοπάθεια;
Το 60% των γυναικών εμφανίζουν αυτή τη διαταραχή, είναι μια καλοήθης κατάσταση που χαρακτηρίζεται από την παρουσία στον μαζικό αδένα, οζιδίων που αποτελούνται από κύστεις συνήθως μικρού μεγέθους και ινώδεις περιοχές.
Η ινοκυστική μαστοπάθεια. Εκδηλώνεται πρωτίστως σε προεμμηνοπαυσιακές γυναίκες ενώ λιγότερο συχνά εμφανίζονται ινοκυστικές αλλαγές σε γυναίκες στην εμμηνόπαυση, η σε μετεμηνοπαυσιακές εάν υποβάλλονται σε ορμονοθεραπεία.
Ποια είναι τα αίτια της ινοκυστικής μαστοπάθειας;
Η ινοκυστική μαστοπάθεια θεωρείται μια φυσιολογική κατάσταση και αναμενόμενη διαδικασία.
Οι γυναίκες με πυκνό μαστό έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα εμφάνισης ινοκυστικών αλλαγών. Οι αλλαγές αυτές οφείλονται στις ορμονικές διακυμάνσεις , στις διάφορες φάσεις του εμμηνορροϊκού κύκλου καθώς και σε άλλες ορμόνες που έχουν σημαντική επίδραση στο μαστικό αδένα.
Συμπτώματα
Τα συμπτώματα που μπορεί να σχετίζονται με την ινοκυστική νόσο περιλαμβάνουν:
- αίσθημα βάρους στο μαστό
- πόνο στο μαστό
- ψηλαφητά ογκίδια
Τα συμπτώματα αυτά είναι εντονότερα πριν την έμμηνο ρύση και μπορεί να διαρκέσουν έως και ένα μήνα. Είναι πολύ σημαντικό αν εμφανιστούν ανάλογα συμπτώματα να απευθυνθείτε στον ειδικό ώστε να αποσαφηνίσει αν πρόκειται για συμπτώματα ινοκυστικής μαστοπάθειας η αφορά άλλη πάθηση του μαστού.
Πρόληψη
Η ινοκυστική μαστοπάθεια δεν μπορεί να προληφθεί.
Υπάρχουν αντικρουόμενες απόψεις σχετικά με την πρόσληψη ζάχαρης και των τηρουμένων διατροφικών συνηθειών κατα περίπτωση.
Χρειάζεται Θεραπεία η ινοκυστική μαστοπάθεια;
Η ινοκυστική μαστοπάθεια δεν απαιτεί ειδική θεραπεία.
Μπορούν να χορηγηθούν παυσίπονα και αντιφλεγμονώδη από το στόμα για ανακούφιση των συμπτωμάτων. Ορισμένες φορές συστήνονται προϊόντα με βάση την προγεστερόνη σε μορφή γέλης για τοπική εφαρμογή.
Η ινοκυστική νόσος δεν είναι μια προκαρκινική αλλοίωση του μαστού, δεν αποτελεί παράγοντα κινδύνου ούτε αυξάνει την πιθανότητα εμφάνισης καρκίνου μαστού.
Τι είναι το αμάρτωμα μαστού;
Το αμάρτωμα μαστού ή αλλιώς αδενολίπωμα ή ινοαδενολίπωμα είναι ένας σπάνιος καλοήθης όγκος του μαστού εμφανίζεται σε γυναίκες στην τρίτη και τέταρτη δεκαετία της ζωής τους.
Τα κύτταρα των αμαρτωμάτων εκφράζουν υποδοχείς οιστρογόνων και προγεστερόνης ως εκ τούτου μπορεί να παρουσιάσουν αυξημένες διαστάσεις στην εφηβεία ή στην εγκυμοσύνη και τον θηλασμό όπου τα επίπεδα αυτών των ορμονών είναι αυξημένα. Το μέγεθος τους ποικίλλει από 1 έως και πάνω από 10εκατοστά.
δεν υπάρχουν ενδείξεις κακοήθους εξαλλαγής τους και κατά συνέπεια δεν χρειάζεται η αφαιρεσή τους, πλην ελαχίστων εξαιρέσεων.
Τι είναι το λίπωμα μαστού;
Το λίπωμα μαστού είναι καλοήθης βραδέως αναπτυσσόμενος όγκος του μαστού που προέρχεται από υπερπλασία των λιποκυττάρων. Μπορεί να εμφανιστεί σε οποιαδήποτε ηλικία αλλά είναι πιο συχνό μετά την ηλικία των 50 ετών.
Δεν δημιουργούν πρόβλημα στη διαφορική διάγνωση και αφαιρούνται συνήθως όταν έχουν πολύ μεγάλο μέγεθος κυρίως διότι προκαλούν αισθητικό και όχι διαγνωστικό πρόβλημα.
Η σκληρυντική αδένωση μαστού είναι μια καλοήθης πάθηση του μαστού που συμβαίνει όταν τα λόβια μεγαλώνουν και ενίοτε αναπτύσσεται γύρω τους σκληρός ινώδης ιστός.
Εμφανίζεται συνήθως σε γυναίκες μεταξύ 30- 50ετών και σχετίζεται με αλλαγές στα επίπεδα των οιστρογόνων ή τη λήψη ορμονικών σκευασμάτων και αντισυλληπτικών
Πως γίνεται η διάγνωση
Απεικονιστικά εμφανίζεται με τη μορφή διάσπαρτων μικροαποτιτανώσεων και στους δύο μαστούς ή εμφανίζεται σαν σκληρά ψηλαφητά ογκίδια σε έναν ή και στους δύο μαστούς.
Θεραπεία
Δεν απαιτεί ιδιαίτερη θεραπεία πέραν της συστηματικής παρακολούθησης.
Το ενδοπορικό θήλωμα ειναι μια καλοήθης βλάβη του μαστού που προέρχεται από τους γαλακτοφόρους πόρους. Μπορεί να εντοπιστεί οπουδήποτε στο μαστό αλλά η πιο συχνή θέση είναι πίσω από τη θηλή.
Μπορεί να είναι ένα ή πολλαπλά στα πλαίσια της πολλαπλής θηλωμάτωσης και αν και σπάνια μπορεί να εξελιχθεί σε κακοήθεια για αυτό και θα πρέπει να παρακολουθείται.
Συμπτώματα
Το κύριο κλινικό τους σύμπτωμα είναι το ορώδες ή και αιμορραγικό έκκριμα από τη θηλή. Αυτό πρέπει να διαχωρίζεται από την κακοήθεια πίσω από τους πόρους της θηλής, η οποία εκδηλώνεται επίσης με αιμορραγικό έκκριμα, όπως το ενδοπορικό θηλώδες καρκίνωμα.
Διάγνωση
Η διάγνωση γίνεται με
- Υπερηχογράφημα
- Μαστογραφία
- Μαγνητική τομογραφία μαστών
Επίσης συνιστάται να πραγματοποιείται και:
- Κυτταρολογική εξέταση του υγρού που εκκρίνεται από τη θηλή
- Γαλακτογραφία
Θεραπεία
Σε ποσοστό 10% μπορεί να αναπτύσσονται σε περισσότερους από έναν πόρους και η χειρουργική τους αφαίρεση περιλαμβάνει την αφαίρεση όλου του εκφορητικού πόρου.
Εμφανίζεται συνήθως σε γυναίκες μεταξύ 30- 50ετών και σχετίζεται με αλλαγές στα επίπεδα των οιστρογόνων ή τη λήψη ορμονικών σκευασμάτων και αντισυλληπτικών.
Εμφανίζεται συχνότερα σε γυναίκες ηλικίας 30 έως 50 ετών και έχει συσχετιστεί με ορμονικές μεταβολές, ιδιαίτερα με διακυμάνσεις στα οιστρογονικά επίπεδα του αίματος, καθώς και με τη χρήση ορμονικών σκευασμάτων ή αντισυλληπτικών.
Τι είναι η νόσος Mondor του μαστού;
Είναι η θρομβοφλεβίτιδα των επιφανειακών φλεβών του μαστού. Συνήθως προσβάλλει τις πλάγιες θωρακικές και θωρακοεπιγάστριες φλέβες. Πολύ συχνά περιγράφεται από τις γυναίκες ως ένα επώδυνο “κορδόνι”
Ποια είναι τα αίτια
Τα αίτια για τα οποία μία γυναίκα μπορεί να εμφανίσει νόσο του Mondor μπορεί να είναι ιδιοπαθή ή δευτερογενή, δηλαδή να αφορά παράγοντες όπως ένας τραυματισμός, χειρουργική επέμβαση, και σπάνια καρκίνος του μαστού.
Συμπτώματα
Τα συχνότερα συμπτώματα με τα οποία εμφανίζεται η νόσος Mondor είναι:
- πόνος
- αίσθημα βάρους ή τράβηγμα στην περιοχή
- ψηλαφητό και επώδυνο υποδόριο κορδόνι στο δέρμα του μαστού.
Θεραπεία
Η νόσος Mondor μπορεί να αυτοπεριοριστεί αλλά συστήνεται θεραπεία με αντιφλεγμονώδη σε μορφή γέλης (τζελ) για τοπική εφαρμογή και η αποφυγή άρσης βάρους ή έντονης σωματικής άσκησης.
Τι είναι η μαστίτιδα;
Η μαστίτιδα είναι μια φλεγμονώδης νόσος του μαστού, ιδιαίτερα συχνή κατά τη διάρκεια του θηλασμού (μαστίτιδα γαλουχίας), όμως μπορεί να εμφανιστεί και σε γυναίκες οποιασδήποτε ηλικίας ανεξάρτητα με το θηλασμό, Υπάρχουν διάφορες μορφές μαστίτιδας, χωρισμένες σε οξεία και χρόνια καθώς και η μαστίτιδα των νεογνών και της εφηβείας, λόγω περίσσειας οιστρογόνων.
Συνήθως όταν μιλάμε για μαστίτιδα αναφερόμαστε σε αυτή που σχετίζεται με το θηλασμό. Εμφανίζεται μέσα στους πρώτους τρεις μήνες ή μπορεί να εμφανιστεί και αργότερα.
Η αιτία μαστίτιδας στις θηλάζουσες γυναίκες σχετίζεται με την είσοδο βακτηρίων στο μαστικό αδένα, τα οποία βρίσκουν πρόσφορο έδαφος λόγω στάσης γάλακτος.
Διάγνωση
Θα πρέπει να τονιστεί ότι σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να ελεγχθεί από τον ειδικό ιατρό η πιθανότητα ύπαρξης φλεγμονώδους νεοπλάσματος το οποίο αν και μπορεί σε κάποια στοιχεία να μοιάζει με μια φλεγμονή του μαστού, είναι μια τελείως διαφορετική οντότητα η οποία απαιτεί βιοψίες και στην συνέχεια χημειοθεραπεία.
Θεραπεία για τη μαστίτιδα
Καταρχάς ο πόνος αντιμετωπίζεται με παυσίπονα και τοποθέτηση κρύων επιθεμάτων στο μαστό μετά το πέρας του θηλασμού.
Συστήνεται λήψη αντιβιοτικών συμβατών με το θηλασμό.
Ο θηλασμός μπορεί να συνεχιστεί με ασφάλεια ακόμη και κατά τη διάρκεια λήψης παυσίπονων και αντιβίωσης πάντα με την προυπόθεση ότι αυτά που λαμβάνει είναι συμβατά και ασφαλή σε σχέση με τον θηλασμό.
Σε περίπτωση που έχει εντοπιστεί απόστημα χρειάζεται παροχέτευση του πύου με βελόνη ή και χειρουργικός καθαρισμός με τοπική αναισθησία σε πιο εκτεταμένα αποστήματα.
Ορισμένα επιφανειακά αποστήματα ανοίγουν αυτόματα και σε αυτή την περίπτωση χρειάζεται μια καλή αντισηψία του τραύματος μαζί με την κατάλληλη αγωγή με αντιβίωση.
Οδηγίες για τις θηλάζουσες σε περίπτωση μαστιτιδας:
Ζητήστε εξέταση από ειδικό ιατρό για να αξιολογήσει την κατάσταση και την ανάγκη αντιβιωτικής αγωγής ή χειρουργικής παρέμβασης.
Με ποια συμπτώματα εμφανίζεται;
Τα συμπτώματα που μπορούν να συνδεθούν με την πορεκτασία είναι τα εξής:
- Έκκριμα από τη θηλή
- Ψηλαφητό μόρφωμα πίσω από τη θηλή
- Εισολκή της θηλής
- Φλεγμονή της θηλής
- Πόνος στη θηλή ή αίσθημα καύσους.
Θεραπεία για την πορεκτασία
Δεν απαιτείται θεραπεία για την πορεκτασία. Σε περίπτωση όμως εκκρίματος, ερυθρότητας ή εισολκής της θηλής ,επειδη ανάλογα συμπτώματα μπορεί να συσχετιστούν και με τα νεοπλάσματα των μαστών,θα πρέπει να αξιολογήσει ειδικός γιατρός την κατασταση.
Ο Δρ. Ανδρέας Κατράκης, Γενικός Χειρουργός και Χειρουργός Μαστού, διαθέτει μακρά κλινική εμπειρία άνω των 27 ετών, έχοντας υπηρετήσει σε κορυφαία νοσοκομεία της Αθήνας, όπως ο Ευαγγελισμός, το Ογκολογικό Νοσοκομείο Άγιος Σάββας και το 251 Γενικό Νοσοκομείο Αεροπορίας.
Αν έχετε ψηλαφήσει ογκίδιο στο στήθος, εμφανίζετε πόνο, έκκριση από τη θηλή, αλλαγή στο δέρμα ή χρειάζεστε αξιολόγηση για καλοήθη πάθηση μαστού, επικοινωνήστε με τον Δρ. Ανδρέα Κατράκη για υπεύθυνη διάγνωση και εξατομικευμένη καθοδήγηση.

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ